คีโตนบอดีส์หรือคีโตเจเนซิส (ketogenesis) เป็นอนุพันธ์ของอะซีเตต
ประกอบด้วย อะซีโตอะซีเตต D-3-ไฮดรอกซีบิวไทเรต หรือ D-ß- ไฮดรอกซีบิวไทเรต และ อะซีโตน

                ในสภาวะอดอาหารคีโตนบอดีส์จะเป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญของสมองในขณะที่สมองใช้กลูโคสเท่านั้น แต่เมื่อเกิดสภาวะอดอาหาร หรือเป็นโรคเบาหวานจะมีระดับสูงมากเรียกสภาวะนี้ว่าคีโตซิส (ketosis) เนื่องจากมีการสร้างคีโตน บอดีส์ในตับในปริมาณที่สูงเกินกว่าที่เนื้อเยื่ออื่น ๆ จะนำไปใช้ได้ทัน

ที่มา : www.np.edu.sg/.../aab/ topics/lipid_prot_diet.gif

               เอนไซม์ D-3-ไฮดรอกซีบิวไทเรต ดีไฮโดรเจเนส จำเพาะต่อสับสเตรท D-ไอโซเมอร์ จะไม่เร่งปฏิกิริยาเมื่อสับสเตรท เป็นสารประกอบ L-3-ไฮดรอกซีเอซิลโคเอ อะซีโตอะซีเตต เป็นสารต้นตอของอะซีโตนดังปฏิกิริยา ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้เอง หรือใช้แอกติวีตีของเอนไซม์ อะซีโตอะซีเตต ดีคาร์บอกซีเลส (acetoacetate decarboxylase) หัวใจ กล้ามเนื้อลาย และไต เพื่อนำอะซีติลโคเอเข้าสู่วัฏจักรเครบส์

               การควบคุมออกซิเดชันของกรดไขมันและการสร้างคีโตนบอดีส์

               สารประกอบเอซิลโคเอ ในไซโทพลาซึมของตับสามารถเข้าสู่วิถีที่สำคัญ 2 วิถีดังนี้ คือ
               1. ออกซิเดชันในเมทริกซ์ของไมโทคอนเดรีย
               2. ปฏิกิริยาการเปลี่ยนไปเป็นไตรเอซิลกลีเซอรอลและฟอสโฟลิพิดในไซโทพลาซึม
การที่สารประกอบเอซิลโคเอจะเข้าสู่วิถีใดนั้น ขึ้นอยู่กับความเร็วในการนำโมเลกุลของเอซิลโคเอ โซ่ยาวเข้าสู่ไมโทคอนเดรีย เอนไซม์คาร์นิตีนเอซิลทรานส์เฟอเรส I ซึ่งเร่งปฏิกิริยาการย้ายหมู่เอซิลของกรดไขมันจากเอซิลโคเอไปยังคาร์นิตีน และเป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นภายนอกเมทริกซ์ เป็นเอนไซม์ควบคุมที่สามารถถูกยับยั้งแอกติวีตีได้ โดยมาโลนิลโคเอซึ่งเป็นสารตัวกลางในการสังเคราะห์กรดไขมันโซ่ยาวจากอะซีติลโคเอพอ และเป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นในไซโทพลาซึม
เมื่อมีคาร์โบไฮเดรตเพียงพอความเข้มข้นของมาโลนิลโคเอจะเพิ่มขึ้นเสมอเพราะมีกลูโคสซี่งไม่ถูกออกซิไดส์
หรือถูกเก็บสะสมไว้ในรูปของไกลโคเจน แต่จะถูกเปลี่ยนไปอยู่ในรูปของไตรเอซิลกลีเซอรอลในไซโทพลาซึม ทำให้ออกซิเดชันของกรดไขมันไม่เกิดขึ้น นั่นคือเกิดการยับยั้งแบบอัลโลสเตริก (allosteric inhibition)
ในการนำกรดไขมันเข้าสู่ไมโทคอนเดรีย


ที่มา : www.biochemsoctrans.org/. ../bst0290310a01.gi

HOME
NEXT
การสร้างคีโตนบอดีส์จากอะซีติลโคเอ