DNA cloning

การทำ DNA cloning

หมายถึง กระบวนการที่ได้ DNA ที่เหมือนกันหลายชุด โดยการแยกจีนที่จำเพาะหรือชิ้นส่วนของ DNA ที่จำเพาะ ออกจากโครโมโซมที่มีขนาดใหญ่ และนำชิ้น ส่วนนี้ไปต่อเข้ากับ DNA โมเลกุลเล็กที่ทำหน้าที่เป็นพาหะ (carrier) นำ DNA ทั้งหมด กลับเข้าไปในเซลล์เพื่อให้เกิดกระบวนการสร้าง DNA หลายๆ ครั้ง เป็นการเพิ่ม ขยายชิ้นส่วน DNA ที่ต้องการ


การทำ DNA cloning ทั้งของยูคาริโอตและโปรคาริโอตประกอบด้วย 5 ขั้นตอนดังนี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


1. การใช้เอนไซม์เรสตริกชันเอนโดนิวคลีเอส ซึ่งจำเพาะต่อลำดับของเบสบน DNA มาตัด
DNA ที่บริเวณที่ต้องการ


2. การเชื่อม DNA 2 ชิ้นส่วนเข้าด้วยกันด้วย DNA ไลเกส (DNA ligase)


3. การใช้พลาสมิด (plasmid) หรือ DNAของไวรัสเป็น cloning vector เชื่อม DNA ชิ้นส่วนที่ต้องการเข้ากับ vector เหล่านี้ได้ recombinant DNA


4. การนำ recombinant DNA กลับเข้าไปในเซลล์เจ้าบ้าน เพื่อให้เกิดกระบวนการสร้างrecombinant DNA จำนวนมาก เมื่อเซลล์เจ้าบ้านมีการแบ่ง เซลล์เพิ่มจำนวนลูกหลาน recombinant DNA จะเข้าไปอยู่ในเซลล์ลูกหลาน และเพิ่ม จำนวนมากมาย การแบ่งเซลล์จะได้ clone หรือ colony ของเซลล์จำนวนมากแต่ละเซลล์มี recombinant DNA ที่เหมือนกันจำนวนมาก


5. การเลือกและวิเคราะห์เซลล์เจ้าบ้านที่มี recombinant DNA


เอนไซม์ 2 ชนิดที่มีความสำคัญในการเตรียมโมเลกุล recombinant DNA คือ เรสตริกชันเอนโดนิวคลีเอส และ DNA ไลเกส เรสตริกชันเอนโดนิวคลีเอสทำหน้าที่ตัด DNA ที่ลำดับของเบสที่จำเพาะ ทำให้ได้ชิ้นส่วน DNA ขนาดเล็กๆ ส่วน DNA ไลเกส ทำหน้าที่ เชื่อมชิ้นส่วน DNA เล็กๆ ที่ต้องการเข้ากับDNAของ vector ได้ recombinant DNA เพื่อนำกลับเข้าไปในเซลล์เจ้าบ้าน การเชื่อมต่อ DNA โดยการทำงานของ DNA ไลเกส (ligation) เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการทำ recombinant DNA

HOME
ที่มา: http://opbs.okstate.edu/~petracek/CHAPTER%2029%20FIGS/Fig%2029-01.JPG