Urban

ภาควิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม           คณะวิทยาศาสตร์           มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์           


................

 

........................................................................

 

 


              ความเป็นเมืองมีมิติเกี่ยวกับจำนวนประชากร ความหนาแน่นของประชากร รวมทั้งการเป็นศูนย์กลางของอารยธรรมทั้งหลาย หมายถึง สภาวะที่มีประชากรจำนวนมากรวมกันมีลักษณะหลาย ๆ ประการที่แตกต่างไปจากการเป็นผู้ผลิตขั้นปฐมภูมิ และแบ่งงานกันทำเฉพาะด้าน เช่น พ่อค้า ข้าราชการ นักบวช ผู้บริหาร ตลอดจน การเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการเมือง ที่มีการใช้สัญลักษณ์บางอย่างในการบันทึกและถ่ายทอดข่าวสารและมาตรฐานการวัดเวลา (time) พื้นที่ (space) การขยายตัวของความเป็นเมืองจะมีลำดับเริ่มจากชุมชน (community) เมืองเล็ก (town) นคร (city) มหานคร (metropolis) ทั้งนี้หลักเกณฑ์ในการจำแนกภาวะของความเป็นเมืองโดยพิจารณาเปรียบเทียบกับชนบทจำแนกได้  

  1. เกณฑ์ที่อาศัย

พื้นที่ทางการปกครองหรือการบริหารซึ่งรัฐบาลกำหนดขึ้น หรือเป็นการกำหนดโดยกฎหมาย เช่น เขตเทศบาลเมือง และนอกเขตเทศบาลเมือง เป็นต้น

  1. เกณฑ์ขนาดประชากร

โดยใช้วิธีกำหนดจำนวนประชากรขึ้นต่ำขึ้นไว้ว่าจะต้องมีประชากรไม่น้อยกว่าที่กำหนดจึงเรียกว่าเมือง บางกรณีอาจกำหนดโดยเกณฑ์ของความหนาแน่นของประชากรโดยคำนึงถึงหน่วยพื้นที่เป็นฐานประกอบด้วย

  1. เกณฑ์คุณสมบัติของเมือง

ในความความหมายนี้จะมีการกำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำของความเป็นเมืองขึ้นไว้ก่อน เช่น เมืองจ้องมีความสมบูรณ์พร้อมทางด้านไฟฟ้า น้ำประปา ตำรวจ โรงเรียน โรงพยาบาล มหาวิทยาลัย ศาล และระบบการคมนาคมขนส่ง เป็นต้น

  1. เกณฑ์กิจกรรมทางเศรษฐกิจ

ซึ่งมีปรากฏในบางกรณีของบางประเทศที่มีคำนิยามที่อาศัยสัดส่วนของประชากรที่ทำงานในเชิงเศรษฐกิจในสาขาเกษตรกรรม เช่น เมืองจะมีประชากรทำงานเชิงเศรษฐกิจในสาขาเกษตรกรรมไม่เกิน 25% เป็นต้น 

  กล่าวโดยสรุปว่า ในกระบวนการเกิดเป็นเมืองที่มีเงื่อนไขภายนอกเข้ามากำหนด เช่น การวางแผนพัฒนาของรัฐนั้นเกณฑ์ที่สำคัญในการกำหนดเป้าหมายของการเติบโตของเมืองและการเกิดเป็นเมืองจำเป็นต้องพิจารณาในมิติดังนี้ คือ  

  1. ระดับการเติบโตทางเศรษฐกิจและอัตราการจ้างแรงงานที่เพิ่มขึ้น
  2. การบริการทางสังคม เช่น การศึกษา การสาธารณะสุข และการวางแผนครอบครัว เพื่อควบคุมอัตราการเพิ่มของประชากร
  3. การให้บริการขั้นพื้นฐานเกี่ยวกับการขนส่ง ระบบน้ำประปา ระบบสุขาภิบาล ที่อยู่อาศัย
  4. การรักษาสภาพแวดล้อมที่ไม่เป็นอันตรายต่อประชาชนที่อยู่อาศัยในชุมชนเมือง

 

รูปที่ 3-1 แสดงความเจริญเติบโตของเมือง


 
 CopyRight @ 2004 Environmental Science Kasetsart University. All rights Reserved. :•: Contact Webmaster :  TheGarg