เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในสำนักงานอัตโนมัติสำหรับครูธุรกิจ
 บทนำ
 บทที่ 1
 บทที่ 2
 บทที่ 3
 บทที่ 4
     © การวิเคราะห์ระบบงาน
     © เทคนิคการค้นหา
     © การใช้แผนภาพการไหล
     © สัญลักษณ์สร้างแผนภาพ
     © วิธีการเขียนแผนผัง
     © แผนภาพระดับสูงสุด
     © ลักษณะแผนภาพการไหล
     © วิธีสร้าง DFD
 บทที่ 5
 บทที่ 6
 บทสรุป&แบบฝึกหัด

แผนภาพระดับสูงสุด (Context Diagrams)

          แผนภาพระดับสูงสุด (Context Diagrams) เป็นแผนภาพการไหลของข้อมูล
(Data Flow Diagram) ระดับสูงสุดที่แสดงถึงขอบเขตของระบบสารสนเทศนั้น โดยจะเป็นมุมมอง
ระดับสูง (top-Level) ซึ่งจะไม่แสดงถึงสัญลักษณ์การเก็บข้อมูล (Data store Symbol)
เพราะจะเป็นการเขียนถึงภายในระบบ แต่จะเขียนเชื่อมต่อกันของสัญลักษณ์สิ่งที่อยู่นอกระบบ
(External Entity symbol) กับสัญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ซึ่งจะทำให้
สามารถเห็นภาพรวมของทั้งระบบได้อย่างง่าย พร้อมทั้งยังเป็นการกำหนดขอบเขตของระบบนั้น
ในการวิเคราะห์ความต้องการของระบบนั้นด้วย


รูปที่ 4-14 Context diagram

          เมื่อเราได้เรียนรู้เกี่ยวกับวิธีของการเขียน Context diagram แล้ว ในขั้นต่อไปเราควรที่จะเรียนรู้
เกี่ยวกับเรื่อง แผนภาพการไหลของข้อมูล เพื่อใช้ในการเขียนอธิบายวิธีการวิเคราะห์ระบบงานเดิมเพื่อ
ปรับปรุงให้เกิดระบบงานใหม่ขึ้นมา โดยการสร้างแผนภาพการไหลของข้อมูลมีด้วยกันดังนี้

          แผนภาพการไหลระดับ 0 (Diagram 0)

          จะเป็นแผนภาพการไหลของข้อมูล (Data Flow Diagram) ที่ให้รายละเอียดในระดับแรกสุด
รองจากระดับสูงสุด คือ เป็น diagram ตัวแรกที่เขียน เพื่อให้เห็นภาพรวมของแผนภาพการไหลของข้อมูล
(Data Flow Diagram) ซึ่งจะมีรายละเอียดมากกว่าแผนภาพการไหลของข้อมูลระดับสูงสุด
(Context Diagram) โดยจะมีสัญลักษณ์การเก็บข้อมูล (data store) สัญลักษณ์การไหลของข้อมูล
(data flow) และสัญลักษณ์การประมวล (process) ซึ่งแตกย่อยมาจาก แผนภาพการไหลของข้อมูล
ระดับสูงสุด (Context Diagram) (รัชนี กัลยาวินัยและอัจฉรา ธาราอุไรกุล [254-?](7-12))

          การเขียนแผนภาพควรเขียนให้ดูง่าย และให้แสดงอยู่ในกระดาษแผ่นเดียว (A4) ลูกศรไม่ควรทับ
หรือข้ามกัน โดยสามารถทำการซ้ำ Boundaries และ Data ได้เท่าที่จำเป็น เพื่อให้ดูสวยงาม ซึ่งแผนภาพ
การไหลของข้อมูลระดับที่ 1 นี้จะเป็นที่รวมของโปรเซสหลักและข้อมูลหลัก แต่ในบางครั้งการอธิบาย
ในแผนภาพการไหลของข้อมูลระดับที่ 0 อาจจะยังไม่ครอบคลุมกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้หมด
ดังนั้น ในการเขียนแผนภาพการไหลของข้อมูลจึงสามารถแยกออกเป็นระดับต่าง ๆ อีก เพื่อเขียนอธิบาย
โปรเซสให้เข้าใจได้มากขึ้น

          โปรเซสหลักในระบบ ประกอบด้วยโปรเซสหลัก 8 โปรเซส คือ

               1. ทำประวัติพนักงาน
               2. เลือกสินค้า
               3. สั่งสินค้าด้วยโปรแกรมสั่งซื้อ
               4. แสดงผลการตรวจสอบข้อมูลขั้นต้น
               5. ลงความเห็น
               6. ดูผลการลงความเห็น
               7. พิมพ์เอกสารคำสั่งซื้อ
               8. บันทึกผลการส่งมอบเอกสาร

          แผนภาพการไหลระดับ 1 (Diagram 1)
          แผนภาพการไหลระดับที่ 1 (Data Flow Diagram Level-1) แสดงถึงโปรเซสย่อยในแผนภาพ
กระแสข้อมูลระดับที่ 0 บางตัวที่สามารถแยกออกมาอธิบายถึงกระบวนการทำงานได้อีก ถ้าต้องการ Diagram
ที่ละเอียดมากขึ้นโดยมีการแตก Process 0 ให้ย่อยขึ้น จะเรียกการแยกย่อยออกมานี้ว่าการแตกย่อย
(Exploded) โดยจะเรียก process 0 นั้นว่า พ่อ (parent) และที่แตกออกมาจะเรียก process นั้นว่าลูก (child)
เนื่องจากบางครั้งการทำงานของระบบที่แยกออกมาอาจยังไม่เพียงพอในการนำไปใช้งาน ซึ่งจากตัวอย่าง
จะเห็นได้ว่าใน โปรเซสที่ 3 สั่งสินค้าด้วยโปรแกรมสั่งซื้อ ยังไม่สิ้นสุดการทำงานของระบบเพียงเท่านั้น
แต่สามารถนำมาแยกออกได้อีก ดังนี้

          1. โปรเซสที่ 3.1 ตรวจสอบรูปแบบการชำระเงิน
          2. โปรเซสที่ 3.2 ตรวจสอบผู้ค้ำประกัน
          3. โปรเซสที่ 3.3 ตรวจสอบราคาและจำนวนสินค้า
          4. โปรเซสที่ 3.4 คำนวณเงิน
          5. โปรเซสที่ 3.5 ตรวจสอบประวัติการซื้อสินค้าของพนักงาน

          โดยในการแยกย่อยกระบวนการออกมานั้น เราต้องเขียนตัวเลขกำกับโปรเซสเอาไว้ด้วย เพื่อทำให้
เราทราบว่า เราได้แยกย่อยกระบวนการออกมาจากกระบวนการในโปรเซสขั้นต้นในอันดับที่เท่าไหร่